Sülüs yazı, hicretin IV.yılında ortaya çıkmıştır. Kûfî yazıdaki düz ve köşeli şekiller bu yazıda yerini yuvarlaklığa ve eğri çizgilere bırakmıştır. Sülüs yazının, bir santim veya daha fazla genişlikte açılmış kalemle yazılmış olanına “ celi sülüs ” adı verilir. Büyük levhalar, kitabeler ve birçok mezar taşları bu yazıyla yazılmıştır.
Sülüs Meşki
Sülüs yazı, hicretin IV.yılında ortaya çıkmıştır. Kûfî yazıdaki düz ve köşeli şekiller bu yazıda yerini yuvarlaklığa ve eğri çizgilere bırakmıştır. Sülüs yazının, bir santim veya daha fazla genişlikte açılmış kalemle yazılmış olanına “ celi sülüs ” adı verilir. Büyük levhalar, kitabeler ve birçok mezar taşları bu yazıyla yazılmıştır.
Matbû` ve Rık`a Harfler
Osmanlı Türkçesi Rık`a (el yazısı) harfleri şöyledir
Osmanlı Türkçesi Alfabesindeki harfler,sağdan sola doğru bitiştirilerek yazılır. Ancak bazı harfler kendilerinden sonraki harflerle bitişmezler.Bunlar kelime ortasında bile olsa kendisinden sonraki harfe bitiştirilmez, kelime sonundaymış gibi yazılır.
ا، د، ذ، ر، ز، ژ، و
kendisinden sonra gelen harflere bitişmez.
OSMANLI TÜRKÇESİNE DÂİR PİYASADA MEVCUT BAZI ESERLER
Büyük Osmanlıca - Türkçe Sözlük İNKILAP KİTABEVİ Mustafa Nihad Özön
Devhatül Meşşayıh (Osmanlıca) ÇAĞRI YAYINLARI Süleyman Sadettin
İtalyan Varlığı Eski Yazı Osmanlıca Dergilerde Resimlerle EREN YAYINCILIK Dr. Oğuz
Küçük Osmanlıca Türkçe Sözlük İNKILAP KİTABEVİ Mustafa Nihad Özön
Osmanlı Belgeleri’nde Dersim Tarihi (Osmanlıca-Türkçe 50 Orijinal Belge) ETİK YAYINLARI Cemal Şener
Osmanlı Belgeleri’nde Diyarbakır Tarihi (Osmanlıca-Türkçe 40 Adet Orjinal Belge) ETİK YAYINLARI Cemal Şener
Osmanlıca’ya İlk Adım” Eski Harfleri Okuma Klavuzu” MİLENYUM YAYINLARI Turan M. Türkmenoğlu
Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat AYDIN KİTABEVİ-ANKARA Ferit Devellioğlu
Osmanlıca-Türkçe Türk Masalları 1 MURAT KİTAP VE YAYINEVİ Süleyman Tevfik
Osmanlıca NOBEL YAYIN DAĞITIM Prof. Dr. Coşkun Ak Osmanlıca Dersleri-1 AKÇAĞ YAYINLARI Yılmaz Kurt
Osmanlıca İmla Lügati 3 MARİFET YAYINLARI Dr. Ali Kemal Belviranlı
Osmanlıca İmla Rehberi 2 MARİFET YAYINLARI Dr. Ali Kemal Belviranlı
Osmanlıca Metinler Rehberi 4 MARİFET YAYINLARI Dr. Ali Kemal Belviranlı
Osmanlıca Rehberi 1 MARİFET YAYINLARI Dr. Ali Kemal Belviranlı
Osmanlıca Sözlük (Cep Boy) DENİZ KİTABEVİ Mehmet Kanar
Osmanlıca Türkçe Sözlük CİHAN YAYINLARI Kollektif
Osmanlıca Türkçe Sözlük (Ciltsiz) GÜN YAYINCILIK - ANKARA Derya Örs/ Ahmet Eryüksel/ Hicabi Kırlangıç
Osmanlıca Usul HAYRAT VAKFI YAYINLARI Ahmed Hüsrev
Rübab-ı Şikeste (Osmanlıca) ÇAĞRI YAYINLARI Tevfik Fikret
Safahat (Osmanlıca) ÇAĞRI YAYINLARI Mehmet Akif Ersoy/M. Ertuğrul Düzdağ
Şakaik-i Nümaniye 5 Cilt (Osmanlıca) ÇAĞRI YAYINLARI Mecdi Mehmet Efendi
/Dr. Abdülkadir Özcan
Temel Osmanlıca AKADEMİ KİTABEVİ YAY. Abdülmecid Mutaf
Turkish and English Lexicon (Osmanlıca İngilizce Lugat) ÇAĞRI YAYINLARI Sir James Redhouse
Türkçe-Osmanlıca-İngilizce Redhouse Sözlüğü (Turuncu) REDHOUSE / SEV MATBAACILIK VE YAYINCILIK AŞ Kollektif
Türkçe Okunuşlu Osmanlıca Metinler ELİF KİTABEVİ Turan M. Türkmenoğlu
Kendi Kendine Kırk Derste Osmanlı Türkçesi (Osmanlıca) SÖZLER NEŞRİYAT A.Ş. E. Galip Ceylan
Osmanlıca-Türkçe Mızraklı İlmihal ENES SARMAŞIK
Osmanlıca Dersleri BOĞAZİÇİ YAYINLARI Prof. Dr. Muharrem Ergin
Osmanlıca İmla Müfredatı HAYRAT VAKFI YAYINLARI Muhammed Ali Ensari
Kamus-i Türki (Osmanlıca-Osmanlıca Sözlük) ALFA YAYINLARI Şemseddin Sami
Metinlerle Osmanlı Türkçesi EMİN YAYINLARI Mefail Hızlı
Etimolojik Osmanlı Türkçesi Sözlüğü DERİN YAYINLARI Mehmet Kanar
Etimolojik Osmanlı Türkçesi Sözlüğü DERİN YAYINLARI Mehmet Kanar
Osmanlı Türkçesi Kılavuzu 1 3F YAYINLARI Hayati Develi
Osmanlı Türkçesi Metinler 2 ALFA YAYINLARI-DERS KİTAPLARI Prof. Dr. Faruk Kadri Timurtaş
Osmanlı Türkçesi: Gramer, Tarihi Metinler, Belgeler DÜNYA AKTÜEL Yrd. Doç. Dr. Fahamettin Başar/ Mahmut Ak
Tevfik Fikret’ in El Yazısı
Kimseden ümmid-i feyz etmem, dilenmem perr-ü-bal
Kendi cevvim, kendi eflakimde kendim tairim,
İnhina tavk-ı esaretten girandır boynuma;
Fikri hür, irfanı hür, vicdanı hür bir şairim.
Tevfik Fikret
Osmanlı Türkçesinde Rakamlar
Osmanlı Türkçesi Alfabe sisteminde rakamlar yazının aksine soldan sağa doğru yazılır.
Rık`a Meşki
Son asırlarda Osmanlıların geliştirdiği, serî yazma ihtiyacından doğmuş pratik bir yazıdır.Hareke kullanılmadığı gibi, harflerin dişlileri tek bir çizgiye dönüşmüş, iki nokta birleşmiş, üç nokta ise küçük bir külah işareti ile ifade edilmiş ve alfabe şekli formalitelerden kurtarılmıştır.İncesine “ince rık’a”, harflerin adeta birbirine katarak daha sür’atlice ve serbestçe yazılanına ise “rık’a kırması” denir.Rık’acı İzzet Efendi(ö.1903), bu yazı çeşidinde adı unutulmaması gereken ünlü bir hattatımızdır.
Ta' lîk Meşki
Ta’lîk, tüm harfleri köşeli Ma’kilî yazısının tam zıddı olup ,bütün harflerinde bir kavislik ,tatlı ve ahenkli eğimler ve kıvrımlar vardır.Hareke kullanılmadığı gibi, süs unsurları da yazıda hiç bir şekilde yer almaz.Bütün güzelliğini harflerin yalın duruş pozisyonlarından alır.Nesih kalemi ile yazılanına “ince ta’lik”, bunun güzellik endişesi taşımadan sür’atle yazılanına “ta’lik kırması” ya da “şikeste ta’lik”, çok ince kalemle yazılanına “Ta’lik Gubârîsi” denir.Osmanlı Hattatları şiir ve hikmet söz konusu olduğunda bu yazıyı ve celîsini tercih etmişlerdir.
Osmanlı Türkçesinde Türkçe Ünlülerin Yazılışı
Türkçe kelimelerde “a” ünlüsü kelime başında daima “medli elif ” ile gösterilir.
Kelime sonunda “a” yine elifle, kimi eklerin ve kelimelerin kalıplaşmış yazılışlarında ise “he” ile gösterilir.
Kelime başında “e”, “ elif” ile gösterilir.Kelime sonunda “e”, “he” ile gösterilir.
Osmanlı Alfabesinde dört ünlünün de aynı harfle yazılması okumada güçlüğe neden olur.Kelime başındaki harfin ince veya kalın olması okumayı kolaylaştırsa da, yuvarlak ünlünün niteliğini tesbit etmek için cümledeki anlamdan ve genel kültürel donanımdan başka bir yardımcı yoktur.
Osmanlı Alfabesinde ” ı ” ve ” i ” sesleri için aynı işaret kullanılmıştır.
Kelimedeki ünlünün ” ı ” veya ” i ” olduğunun belirlenmesinde kelime başındaki harfler yardımcı olsada, kelimenin cümle içindeki anlamı, doğru okunmasının en önemli koşuludur.
Dîvânî Meşki
İranlıların “çep” adını verdiği, bizde ise Fatih devrinde görülen, lakin daha ziyade Yavuz’ dan sonra gelişen bir hat nev’ i dir.Hareketliliğini Tevkî’ den, pozisyonunu Ta’ lîk’ den almış gibidir.Divan-ı Hümayün da kullanıldığı için bu adı almıştır. Muâhedeler, fermanlar, beratlar bu yazı ile yazılır, şer’î mahkemelerde de Ta’ lîk ile birlikte kullanılırdı.
Celî Dîvânî Meşki
Celî Dîvânî, Dîvani yazının kelimelerin yer yer istifleşmiş ve harf araları hareke ve tezyînî unsurlar ve küçük noktacıklarla doldurulmuş şeklidir.Vahdetî Efendi,İzzet Efendi, Sâmi Efendi, Nazif Bey ve Ferid Bey Divânî ve celîsini en iyi yazanlar arasında sayılabilir.
Subscribe to:
Yorumlar (Atom)